คำนวณไม้แบบและค้ำยัน 🪵
คำนวณระยะห่างตง แป ค้ำยัน สำหรับงาน Formwork พื้น ผนัง เสา — ฟรี อ้างอิง ACI 347
แบบพื้น (Slab Formwork)
ประเภทแผ่นแบบ
เกรดแผ่นแบบ
รอบการใช้ซ้ำ
ประเภทตง
ประเภทแป (Stringer)
น้ำหนักบรรทุกออกแบบ
ค่า 50 kg/m² ในเครื่องมือนี้เป็นค่าเผื่อแบบหล่อและอุปกรณ์ประกอบของระบบ ไม่ใช่ค่า Fy ของไม้อัด
ระยะตง
—
ระยะห่างศูนย์ถึงศูนย์
ระยะแป
—
Stringer spacing
ระยะค้ำยัน
—
Prop spacing
แต่ละจุดค้ำยัน รับน้ำหนัก — กก.
คุณสมบัติวัสดุและหน้าตัดที่ใช้
รายการคำนวณ
1. แผ่นแบบ → ระยะตง
—
2. ตง → ระยะแป
—
3. แป → ระยะค้ำยัน
—
4. พื้นที่รับน้ำหนักของค้ำยัน
—
แผนภาพหน้าตัด (Cross-section)
แบบผนัง/เสา (Wall & Column Formwork)
ประเภทแผ่นแบบ
เกรดแผ่นแบบ
รอบการใช้ซ้ำ
อัตราเทคอนกรีต
แรงดันคอนกรีตด้านข้าง
ระยะเคร่า (Stud)
—
ศูนย์ถึงศูนย์
ระยะแวง (Waler)
—
ศูนย์ถึงศูนย์
ระยะ Tie
—
ตารางสี่เหลี่ยม
แผนภาพหน้าตัด (Cross-section)
ค้ำยัน (Shoring & Props)
ประเภทค้ำยัน
กำลังรับน้ำหนักต่อต้น
—
ระยะค้ำยันแนะนำ
—
ตารางสี่เหลี่ยม
ชนิดระบบค้ำยันที่ใช้คำนวณ
แนวทางค้ำยันทแยง
ต้องการจัดทำ BOQ งานชั่วคราวแบบละเอียด?
เครื่องคำนวณนี้ช่วยประมาณค่าเบื้องต้น แต่ถ้าต้องการถอดปริมาณงานชั่วคราวละเอียด — จำนวนไม้อัด ท่อค้ำยัน เหล็กกล่อง พร้อมราคา และออกเอกสาร BOQ สำหรับเสนอราคางานจริง ลอง ezBOQ
ลอง ezBOQ ฟรี 7 วัน ดูรายละเอียด ezBOQ →หลักการออกแบบงาน Formwork (แบบหล่อคอนกรีต)
งาน Formwork หรือแบบหล่อคอนกรีต ต้องรับน้ำหนักคอนกรีตเปียก รวมถึงน้ำหนักจร (คนงาน อุปกรณ์) ได้อย่างปลอดภัย การออกแบบต้องตรวจสอบ 3 เงื่อนไขที่ทุกระดับ (แผ่นแบบ→ตง→แป→ค้ำยัน) ได้แก่ หน่วยแรงดัด (Bending Stress), การแอ่นตัว (Deflection Limit L/360) และแรงเฉือน (Shear) โดยระบบทำงานแบบ Cascade คือ แผ่นแบบพาดบนตง ตงพาดบนแป แปพาดบนค้ำยัน
น้ำหนักบรรทุกออกแบบสำหรับแบบพื้นประกอบด้วย น้ำหนักคอนกรีตเปียก (ความหนาพื้น × 2,400 kg/m³), น้ำหนักแบบหล่อเอง (ประมาณ 50 kg/m²), และน้ำหนักจรขั้นต่ำ 250 kg/m² ตามมาตรฐาน ACI 347 สำหรับคนงานและอุปกรณ์ก่อสร้าง
สำหรับไม้อัดและไม้ เครื่องมือใช้ค่า Fb (หน่วยแรงดัดยอมให้) และ E ร่วมกับการคำนวณ Section Modulus (S) และ Moment of Inertia (I) ของหน้าตัดที่เลือก ส่วนชิ้นส่วนเหล็กจะแสดงทั้งค่า Fy และค่า Fb ที่ใช้ตรวจสอบการดัด ดังนั้นไม้อัด 15 มม. จะไม่มีค่า Fy แบบเหล็ก แต่จะมีค่า Fb ตามเกรดและรอบการใช้ซ้ำ
ผลกระทบของการใช้ไม้อัดซ้ำ (Reuse Degradation)
การใช้ไม้อัดซ้ำหลายรอบทำให้กำลังรับแรงดัดและความแข็งเกร็งลดลงตามลำดับ ไม้อัดเกรด AAA (Film-faced นำเข้า) สามารถใช้ได้ 5 รอบขึ้นไป โดยยังเหลือประสิทธิภาพ 65% ขณะที่เกรด A ไม่ควรเกิน 3 รอบ การที่ประสิทธิภาพลดลงหมายความว่าต้องวางตงถี่ขึ้น (ระยะห่างน้อยลง) เพื่อรักษาความปลอดภัยในการรับน้ำหนัก
| เกรด | รอบ 1 | รอบ 2 | รอบ 3 | รอบ 4 | รอบ 5+ |
|---|---|---|---|---|---|
| AAA | 100% | 95% | 85% | 75% | 65% |
| AA | 100% | 85% | 75% | 65% | ❌ |
| A | 100% | 75% | 50% | ❌ | ❌ |
แรงดันคอนกรีตด้านข้าง (Lateral Concrete Pressure)
สำหรับแบบผนังและเสา น้ำหนักบรรทุกหลักคือแรงดันด้านข้างจากคอนกรีตเปียก ตามมาตรฐาน ACI 347 แรงดันขึ้นอยู่กับความสูงเท อัตราเทคอนกรีต และอุณหภูมิ สำหรับสภาพอากาศทั่วไปของประเทศไทย (25°C) การเทผนังสูง 3 เมตร ด้วยอัตราปกติ จะมีแรงดันประมาณ 35 kPa
สูตรแรงดันจะเปรียบเทียบระหว่างค่า Hydrostatic (24 × h) กับสูตร ACI 347 แล้วเลือกค่าน้อยกว่า เพราะคอนกรีตส่วนล่างจะเริ่มก่อตัวก่อนที่การเทจะเสร็จ ทำให้แรงดันจริงน้อยกว่า Hydrostatic เต็มค่า
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
- ACI 347 — Guide to Formwork for Concrete (มาตรฐานสากลอ้างอิง)
- มาตรฐาน วสท. (วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย) — มาตรฐานงานชั่วคราว
- BS 5975 — Code of Practice for Temporary Works
ค่าในเครื่องมือนี้อ้างอิงจากหลักวิศวกรรมโครงสร้างทั่วไป ผู้ใช้ควรตรวจสอบกับวิศวกรผู้ออกแบบก่อนนำไปใช้จริง
เมื่อไหร่ต้องปรึกษาวิศวกร?
- งานที่ความสูงค้ำยันเกิน 4 เมตร
- พื้นหนาเกิน 30 ซม. หรือมี heavy point loads
- งาน post-tensioned slab
- อาคารเกิน 3 ชั้น (reshoring considerations)