การเลือกแอร์หรือเครื่องปรับอากาศที่ขนาด BTU เล็กเกินไปจะทำให้คอมเพรสเซอร์ทำงานหนักและพังเร็ว ในขณะที่ถ้าใหญ่เกินไปจะทำให้เปลืองไฟ ค่าติดตั้งแพง และห้องมีความชื้นสะสมสูง การคำนวณ BTU ที่แม่นยำจึงต้องอิงปัจจัยความร้อน (Cooling Load) ที่สอดคล้องกับสภาพอากาศเมืองไทย
💡 คำนวณขนาดแอร์สำหรับห้องของคุณได้ทันที ไม่ต้องโหลดแอป!
เปิดโปรแกรมคำนวณ BTU แอร์ฟรี
สูตรพื้นฐานที่ใช้ในการคำนวณ BTU
สมการหลักของการหาขนาดเครื่องปรับอากาศที่ใช้ใน โปรแกรมคำนวณของ nsquare คือ:
พื้นที่ห้อง (ตร.ม.) × ปัจจัยความร้อน (Cooling Load Factor) = BTU/h
ปัจจัยความร้อน (Cooling Load Factor) ตามประเภทห้อง
- ห้องนอน (700-800 BTU/ตร.ม.): เป็นห้องที่ใช้ตอนกลางคืน ไม่มีการสะสมความร้อนจากอุปกรณ์มากนัก
- ห้องรับแขก (800-900 BTU/ตร.ม.): มีคนเข้าออกบ่อย มีทีวีหรือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่แผ่ความร้อน
- ออฟฟิศ/สำนักงาน (900-1000 BTU/ตร.ม.): มีคอมพิวเตอร์และจำนวนพนักงานที่กระจุกตัว
- ห้องกระจกหรือโดนแดดบ่าย (พักทิศตะวันตก) (1000-1200 BTU/ตร.ม.): ต้องเผื่อโหลดรังสีความร้อนที่ทะลุกระจกเข้ามาในปริมาณมาก
10 แหล่งอ้างอิงมาตรฐานวิศวกรรมสำหรับระบบปรับอากาศ (Primary Sources)
ตัวคูณทั้งหมดไม่ได้ถูกคิดขึ้นมาลอยๆ แต่วิศวกรผู้ออกแบบระบบปรับอากาศได้สรุปจากเอกสารมาตรฐานและการวิจัยระดับโลกและระดับชาติ ดังนี้:
รายการอ้างอิงข้อมูลปฐมภูมิ (Primary Sources)
- EGAT (กฟผ.) และฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5: แคมเปญการปรับอากาศกระทรวงพลังงาน แนะนำค่ามาตรฐาน 700-1,000 BTU/ตร.ม. สำหรับภูมิอากาศเมืองไทย
- ASHRAE Handbook - Fundamentals: คู่มือการคำนวณ Cooling Load Foundation ที่ระบุเรื่อง Solar Heat Gain Coefficient (SHGC) ของกระจกตกกระทบ
- วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.): มาตรฐานการปรับอากาศและระบายอากาศ (EIT Standard 3003) ว่าด้วยเกณฑ์ความสบาย (Thermal Comfort)
- DEDE (กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน): Building Energy Code (BEC) ระบุเกณฑ์การระบายความร้อนของเปลือกอาคาร (OTTV/RTTV)
- Thai Green Building Institute (TGBI) & TREES: คู่มือการออกแบบอาคารเขียวที่ระบุเกณฑ์การจัดพื้นที่ปรับอากาศให้ไม่ประเมินเผื่อโหลดจนสูญเสียพลังงานฟรี
- ISO 5151:2017: Non-ducted air conditioners and heat pumps — Testing and rating for performance มาตรฐานทดสอบการทำความเย็น
- มอก. 2134-2553 (TIS): มาตรฐานอุตสาหกรรมเครื่องปรับอากาศสำหรับห้อง - เกณฑ์ประสิทธิภาพพลังงาน
- ANSI/ASHRAE Standard 62.1: Ventilation for Acceptable Indoor Air Quality ว่าด้วยการดึงอากาศบริสุทธิ์เข้าห้องซึ่งเพิ่ม Latent Load
- TRANE / Carrier Load Estimate Manuals: คู่มือทางอุตสาหกรรมของผู้นำตลาดแอร์เชิงพาณิชย์ สำหรับสภาพอากาศร้อนชื้น
- คู่มือการออกแบบประหยัดพลังงาน (สภาสถาปนิก): บทบังคับเรื่องการใช้ Shading device เพื่อลดค่าตัวเตาเผาจาก 1000 BTU/ตร.ม. ให้เหลือ 800 BTU/ตร.ม.
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ห้อง 4x4 เมตร ควรใช้แอร์กี่ BTU?
พื้นที่ 16 ตร.ม. ถ้าเป็นห้องนอนปกติ (× 750) จะเท่ากับ 12,000 BTU ถ้าโดนแดดบ่ายแนะนำขยับเป็น 15,000 BTU
แอร์ Inverter กับ แอร์ธรรมดา ต่างกันอย่างไรตอนเลือก BTU?
แอร์ Inverter สามารถยืดหยุ่นรอบการทำงานได้ดีกว่า แต่ไม่ควรเลือก BTU ต่ำกว่าพื้นที่มากๆ เพราะระบบ Inverter จะเร่งรอบสุดตลอดเวลาทำให้กินไฟมากกว่าเดิม ควรเผื่อ BTU ให้พอดีห้อง
ติดแอร์ตัวเดียวใหญ่ๆ ดีกว่าแยกหลายตัวไหม?
สำหรับห้องรูปทรงยาวมาก (L-Shape หรือยาวเกิน 8 เมตร) การติดแอร์ 12,000 BTU จำนวน 2 ตัว หัวท้าย จะกระจายลมเย็นได้มีประสิทธิภาพและดึงอุณหภูมิได้ไวกว่าตัวใหญ่ 24,000 BTU ตัวเดียว